Recensie Giovanni Boccaccio x96 Il Decamerone
GiovanniBoccaccio
GiovanniBoccaccio werd geboren op 16 juni 1313 geboren in Toscane. Exacte detailsontbreken, maar vast staat dat hij een onecht kind is van een Florentijnsekoopman of bankier en een onbekende vrouw. De liefde voor de literatuur wordtal vroeg bij hem gekweekt door zijn leraar Giovanni Mazzuoli, die hem kennislaat maken met de werken van Dante. In 1327 neemt zijn vader hem mee naarNapels. Hier zal hij ook rechten studeren. Echter, hij voelt zich meeraangetrokken tot de literatuur, dan toch de juristerij of de handel. Overigensbrengt zijn studie hem wel in contact met de humanisten da Sulmona en Barrilidie een grote invloed op zijn denken zullen uitoefenen.
Uit deze Napolitaansejaren dateren ook zijn eerste pogingen tot het schrijven van poxebzie. Hoewel de Engelseschrijver Chaucer delen uit deze werken overnam in zijn eigen geschriften,baren ze eigenlijk nauwelijks opzien. In 1341 keert hij naar Florence terug.Hij blijft schrijven, maar nog steeds met weinig succes. Dit verandert echterin 1353, wanneer hij zijn Decamerone afrondt. Dit werk bezorgt hem eeuwigeroem. Het zou tevens een van zijn laatste echte literaire werken worden. Zijnlatere werken zijn vooral biografiexebn, werken over mythologiexebn en eenverhandeling over Dantex92s Divina Commedia.
In de jaren 50 ontmoethij Petrarca, de grootste schrijver in die dagen. Ze worden hechte vrienden.Hierdoor slaat hij nieuwe wegen in. Er zijn aanwijzingen dat hij daarom in diejaren ook afstand neemt van zijn Decamerone.
In de jaren 1370-71echter heeft hij de Decamerone gereviseerd en voor een deel herschreven. Ditleidt tot het manuscript dat we tot op de dag van vandaag kennen.
De laatste jaren vanzijn leven heeft hij te kampen met ziektes, die waarschijnlijk wordenveroorzaakt door zijn zwaarlijvigheid. Hij overlijdt op 21 december 1375 inCertaldo.
IlDecamerone
Boccaccio plaatst zijnIl Decamerone tijdens de pestepidemie die in Florence in mei 1348 heerst. Naeen beschrijving van de toestand in de stad verschuift de introductie naar dekerk Santa Maria Novella. Hier bespreken 7 jongevrouwen de toestand in de stad. Om de ellende van de epidemie te ontvluchtenbesluiten ze naar het platteland te gaan. Niet dat daar de geen pest heerst,maar het geeft in ieder geval een mogelijkheid te ontsnappen aan de drukkende,ellendige sfeer van de stad. Als het noodlot je dan toch treft, dan kun je maarbeter eerst plezier hebben gehad. Op dat moment komen er drie jonge mannen dekerk binnen, die ook uitgenodigd worden mee te gaan. De mannen gaan maar al tegraag mee.
Om de dagen niet zomaarin ledigheid door te brengen wordt besloten om elkaar verhalen te gaanvertellen. Elke dag wordt er een andere koning(in) van de dag gekozen, die hetthema van die dag opgeeft. Alleen de 10e verteller mag hier vanafwijken. Na tien dagen (Il Decamerone betekent ook 10 dagen) en dus 100vertellingen verder is de toestand in de stad dermate verbeterd dat hetgezelschap terug kan keren. Hiermee eindigt het verhaal.
De verhalen dieBoccaccio vertelt, komen niet allemaal uit zijn eigen koker. De meeste verhalenvond hij in bestaande Latijnse, Italiaanse en Franse literatuur. Deze verhalenop zichzelf waren vaak al eeuwen oud. Ze vonden hun oorsprong in India, Perzixeb,Spanje etc. Toch neemt hij deze verhalen niet klakkeloos over. Nee, en dat ishet vernieuwende van zijn werk, hij herschrijft ze naar zijn eigen tijd ensituatie. Naast verhalen uit andere bronnen neemt hij ook verhalen over die indie tijd in de stad van mond op mond verteld worden. Sommige personages zijnzelfs nog te herleiden naar mensen die op dat moment in Florence woonden. Metzijn boek komt er een einde aan de verhalen over dappere ridders, vorsten,knappe kuise jonkvrouwen en vrome monniken. Zij maken plaats voor de burgers ende kooplui. En is er toch sprake van hen, dan zijn het niet meer dehoogverheven en achtenswaardige personen, die ze in de hoofse literatuur waren.Nee, het zijn mensen van vlees en bloed, die duidelijk ook hun ondeugdenhebben.
Met zijn Decamerone wilBoccaccio een hulde brengen aan de menselijke vindingrijkheid om zich uitallerlei hachelijke situaties te redden. Dit gebeurt door een slim woordspel,een kwinkslag of door een onverwachte handeling waarmee de held zich weet teredden. Dit altijd tot groot vermaak van de lezer. De Decamerone is ook eenhulde aan de vriendschap, maar bovenal is het een hommage aan de Liefde, meteen grote L. Bijna alle verhalen draaien hier om: de liefde in al zijn vormen:platonisch, erotisch, tragisch, onafscheidelijk, overspelig, teder, wreed, etc.etc.
Juist door dit themavan de Liefde spreekt het boek de mensen van alle eeuwen aan. Vandaar dat erook een groeiend aantal luisterboeken op de markt gebracht wordt die xe9xe9n ofmeerdere verhalen laten horen.
Recensies
In deze recensie wil ikaandacht besteden aan drie commercixeble uitgaven: een Duitse, een Engelse en eenNederlandse. Verder nog wat links naar enkele losse verhalen, die gratis op Internetbeluisterd kunnen worden.
De Duitseuitgave is uitgegeven bij Hxf6rbuch Hamburg (ISBN: 3-934120-00-8, duur 120 min.,prijs x80 23,00, Overigens ook gratis on-line bij Radio Bremente beluisteren). Voor deze uitgave is de vorm van het hoorspel gekozen. Op tweecdx92s worden een tiental verhalen gespeeld. De verhalen worden afgewisseld doorKlezmerachtige muziekstukken. De hoorspelvorm geeft hier duidelijk eentoegevoegde waarde aan de verhalen. Doordat er een professionele ploeg aan hetwerk is, heb je echt het gevoel dat je de verhalen meebeleeft. De muziekstukkenhadden voor mij niet gehoeven. Ik had liever gezien de ruimte opgevuld was doorandere verhalen. Er waren er toch nog 90 over. Deze uitgave staat voor mij opde eerste plaats: op een uiterst plezierige wijze maak je kennis met de wereldvan de Decamerone.
De Engelseuitgave is uitgegeven door Naxos Audiobooks (ISBN 9-62634-209-9, Naxos bestelnummer NA430812), duur 4uur 41 min, prijscirca x80 25,-). Naxos is vooral bekend van zijn cdx92s met klassiekemuziek in een prima uitvoering. Naast klassieke muziek is Naxos begin jaren 90ook begonnen met het uitgeven van luisterboeken. Daarbij concentreert ze zichvooral op de klassieke literatuur. Zo verscheen er in de reeks ook eengenereuze selectie van 16 verhalen uit de Decamerone verspreid over 4 cdx92s.
Gelukkig heeft men zichin deze selectie niet alleen beperkt tot de erotische verhalen. Er wordt er eengoed overzicht gegeven van de verscheidenheid aan verhalen die in de Decameronevoorkomen. Daarnaast is het plezierig dat de introductie bijna in zijn geheelis opgenomen. Boccaccio geeft hierin een bijna objectief verslag van hoe het eraan toegaat in een stad waar de pest heerst en vooral hoe verschillend demensen met die situatie omgaan.
Gekozen is om deverhalen door een 9-tal acteurs te laten voorlezen. Zoals gebruikelijk bijNaxos hebben de voorlezers een theaterachtergrond. Dit geeft de productie eenwat x93klassiekex94 uitstraling. Dit is overigens niet persxe9 een negatievekwalificatie. Echter, een enkel stuk had wat meer sprankelend voorgelezen mogenworden. Verder zit er tussen de voorlezers ook een onderling verschil inkwaliteit van lezen. Deze kwaliteit is overigens voor allemaal ruimbovengemiddeld.
De hoeveelheid enverscheidenheid van verhalen en de kwaliteit van de lezers maakt dit tot eenaanbevelenswaardige uitgave. Een tip is echter wel om niet alle verhalen achterelkaar te beluisteren, maar om ze gedoseerd tot je te nemen.
Het Nederlandseluisterboek is uitgegeven door Cossee (ISBN 90 5936 082 6, x80 7.50, duur 65 min, Voor deze recensie heb ik gebruikgemaakt van de twee verhalen die te vinden zijn in de Luisterbox, uitgegeventer gelegenheid van de eerste week van het Luisterboek). Net als de anderedelen uit de eerste reeks luisterboeken die Cossee heeft uitgebracht, is ookdeze uitgave bedroevend. Erik Menkveld leest de verhalen met een ongexefnteresseerdeboekhouderstem en lijkt zich door de tekst heen te moeten worstelen. Ditlaatste komt vooral ook omdat de tekst niet x93lekker bektx94: de zinnen zijn vaakveel te lang. Verder helpt de opname ook niet erg mee. Bij het verhaal van Buurman en Buurvrouw is de opnameredelijk. Echter, bij het verhaal van DeAbt staat de microfoon te ver weg en is er een hinderlijk gerommel op de achtergrondte horen. Gelukkig ontbreekt hier de irritante ruis, die sommige andereuitgaven van Cossee ontsiert. Omdat het hier om een promotie uitgave gaat, waarmen zx92n beste beentje voorzet, neem ik aan dat de andere verhalen op de cd alniet beter zullen zijn. Conclusie: laat deze uitgave maar links liggen. Tehopen is wel dat er snel een betere uitgave in het Nederlands beschikbaar komt.
Naast de commercixebleuitgaven die in de (internet)boekhandel verkrijgbaar zijn, kan men ook opinternet terecht voor (bijna) gratis gesproken verhalen uit de Decamerone inmp3-formaat. Zo is er op Voorlezer.nethet verhaal Broeder Chipola en de veer van de engel Gabrixebl te vinden (x802,50). De kwaliteit van ditverhaal is vele malen beter dan de uitgave van Cossee: goed voorgelezen enprima geluidskwaliteit.
De Duitse zuster-sitevan Voorlezer.net: Vorleser.netbiedt een viertal verhalen. Het is de bedoeling dat dit aantal in de loop vande tijd uitgebreid gaat worden. Ook hier een prima geluidskwaliteit. Dekwaliteit van het voorlezen is goed, maar wel erg Duits en daar moet je vanhouden.
Tenslotte is er de Italiaansesite IlNarratore. Hier zijn een aantal verhalen in het Italiaans en een in hetEngels te beluisteren. De verhalen in het Italiaans kan ik niet beoordelen,maar de Engelse versie van Federigo degliAlberighi wordt helaas nogal moeizaam voorgelezen.
Als afsluiting wil ik nogwijzen op de voortreffelijke website van Jaap van Lelieveld. Zijn site isvooral gewijd aan hoorspelen. Naast hoorspelen zijn er ook een aantalregistraties van TV-programmax92s te vinden. Hieronder bevinden zich een viertalopnames van een serie met verhalenuit de Decamerone die de TROS in de jaren 80(?) heeft uitgezonden. Hoewelde verhalen niet helemaal overkomen door het ontbreken van beeld, zijn ze toch demoeite waard om er eens naar te luisteren. (Let wel dat het hier omamateuropnamen gaat, dat betekent dat de geluidskwaliteit naar verhouding is.Maar ach, wat zou dat!)
Conclusie
De meest plezierige kennismakingmet Boccacciox92s Decamerone biedt de uitgave van Hxf6rbuch Hamburg/Radio Bremen(*****). Een goede tweede is de Naxos uitgave, die vooral te prijzen is vanwegezijn verscheidenheid aan verhalen (****). De Nederlandse uitgave van Cossee zouik maar links laten liggen (**). Laten we hopen dat een andere uitgever dehandschoen oppakt en met een betere uitgave komt.
Gebruiktebronnen/voor wie meer wil weten:
Giovanni Boccaccio (Wikipedia)
Giovanni Boccaccio (The NewAdvent The Catholic Encyclopia)
The Decameron (Wikipedia)
Summary of Decamerontales (Wikipedia)
DecameroneWeb
